INSTYTUCJA KULTURY SAMORZˇDU WOJEWÓDZTWA ¦LˇSKIEGO

ul.Juliusza Ligonia 7, 40-036 Katowice, tel./fax (032) 251-71-04                                                                                

Archeologiczne dziedzictwo w województwie ¶l±skim



Wiedza o zabytkach archeologicznych jest rezultatem poszukiwań wielu pokoleń archeologów, a w pewnym stopniu również tej czę¶ci społeczeństwa, która ¶wiadomie z nimi współpracowała. Nagromadzony, przede wszystkim w ubiegłym wieku, na drodze badań terenowych, materiał archeologiczny stanowi podstawę różnych opracowań zmierzaj±cych do poznania i pokazania życia społeczeństw pradziejowych, ¶redniowiecznych i nowożytnych.

Powoli zbliżamy się do zakończenia prac archeologicznych w ramach przedsięwzięcia zwanego Archeologicznym Zdjęciem Polski (AZP). Jest to program konserwatorski i naukowo-badawczy maj±cy na celu zewidencjonowanie wszystkich dotychczas znanych stanowisk archeologicznych w Polsce realizowany od 1978 roku za pomoc± kwerend archiwalnych i badań powierzchniowych. Do tej pory metod± t± przebadano około 90% obszaru województwa ¶l±skiego. Zakończono prace w dawnych województwach bielskim i częstochowskim. Pozostały jeszcze do zbadania niektóre obszary dawnego województwa katowickiego. Ł±cznie dotychczas zarejestrowano około 7000 obiektów. Do tej liczby należy dodać pewn±, trudn± do ustalenia, liczbę stanowisk znajduj±cych się na terenie niezbadanym, o których informuj± archiwa. Rejestr zabytków archeologicznych zawiera 233 obiekty, w tym obozowiska, osady, cmentarzyska, grodziska, a także ruiny zamków i twierdz. Ogólnie nie da się obecnie podać szczegółowych danych na podstawie AZP. Dotychczasowa znajomo¶ć Ľródeł archeologicznych pozwala na kilka bardzo ogólnych stwierdzeń.

Stanowiska archeologiczne w województwie ¶l±skim pochodz± z różnych okresów: od czasów najdawniejszych (paleolit ¶rodkowy) do współczesnych. Funkcji większo¶ci (ponad 4000 stanowisk) nie da się sprecyzować. W¶ród tych, o których wiemy nieco więcej, sporo jest osad otwartych (około 2500), znacznie mniej cmentarzysk płaskich (około 70). Niewielk± grupę stanowi± m.in. widoczne na powierzchni ziemi grodziska, kurhany i jaskinie zamieszkałe przez człowieka. Badania w ramach AZP wypełniły luki w wiedzy o osadnictwie niektórych rejonów, niemniej nie zmieniły zasadniczo dotychczasowej naszej wiedzy o szczególnej koncentracji zasiedlenia w południowej czę¶ci województwa (powiat raciborski) i nad Liswart± (powiat kłobucki). Rezultatem prowadzonych od końca XIX w. prac archeologicznych jest zbadanie setek stanowisk zarówno w trybie ratowniczym, jak i stacjonarnym. Znaczne uprzemysławianie naszego regionu od 150 lat spowodowało duże straty w dziedzictwie archeologicznym. Przyczyny były rozmaite.

Niestety, do dzisiaj nie wyci±gnięto należytych wniosków, które w jakim¶ stopniu mogłyby zapobiec dalszej dewastacji zabytków znajduj±cych się w ziemi. Ci±gle zgłaszane postulaty w tej sprawie, od lat aktualne, pozostaj± najczę¶ciej na papierze, a rzeczywisto¶ć jest daleka od przyzwoitego standardu europejskiego.

Eugeniusz Tomczak




www.katowickimodernizm.pl






Zarz±d Województwa ¦l±skiego ogłosił: Otwarty konkurs wniosków na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane w roku 2010 przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków. Szczegóły na:
www.silesia-region.pl














Copyright 2007 by INTER-LAN Piotr Gawlik © Odwiedziło nas już: 721102 osób
www.plusfakt.pl www.plusfakt.pl www.plusfakt.pl www.plusfakt.pl www.plusfakt.pl www.plusfakt.pl www.plusfakt.pl www.plusfakt.pl