INSTYTUCJA KULTURY SAMORZĄDU WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

ul.Juliusza Ligonia 7, 40-036 Katowice, tel./fax (032) 251-71-04                                                                                



Mural

Początki malarstwa ściennego sięgają okresu Paleolitu. Najsłynniejsze zachowane malowidła, odkryte w latach 40-tych XX wieku, znajdują się na ścianach jaskini w Lascoux. Wiele z nich zachowało się także w Egipcie, Pompejach i Meksyku. I to właśnie Meksyk uważany jest za ojczyznę muralu. Jego początki sięgają tam bowiem czasów Imperium Azteków. Natomiast wiek XX to czas działalności tzw. ruchu muralistycznego, która w znacznym stopniu przyczyniła się do popularyzacji terminu, a przede wszystkim samej formy.

Sztuka meksykańska XX wieku z artystami, takimi jak Diego Rivera, współtwórca i założyciel narodowego programu sztuki meksykańskiej nawiązującej do czasów prekolumbijskich czy David Siqueiros , José Orozco, sprawiła, że mural stał się społecznie, a przede wszystkim politycznie zaangażowany.

Stylów malowania murali jest wiele, począwszy od fresku, poprzez trompe l'oeil po klasyczne graffiti. W zależności od intencji autora służy impresji odbiorcy bez względu na to czy ma charakter użytkowy czy artystyczny. W obecnym kształcie znacznie bliżej mu do wielkoformatowej grafiki na ścianach budynków.

W Polsce tradycja malowania murali jest stosunkowo świeża. W czasach Polski Ludowej mural służył do celów reklamowych oraz głoszeniu haseł propagandowych. Malowidła reklamujące zakłady przemysłowe, choć często w szczątkowej formie, widnieją do dziś na ścianach wielu, także śląskich, budynków.

Obecnie malarstwo ścienne w Polsce przeżywa swoisty renesans. Wciąż chętnie wykorzystywany w celach reklamowych pełni także funkcję edukacyjną (murale związane z Muzeum Powstania Warszawskiego), a przede wszystkim artystyczną. Doskonałym przykładem są murale powstające w wyniku konkursów ogłaszanych dla młodych artystów we Wrocławiu, Krakowie czy Bydgoszczy. Działalność grup takich jak Twożywo czy Massmix nie dociera wprawdzie do śląskich miast, ale i my w tej kwestii mamy coś do powiedzenia. Doskonałym przykładem może być ogromny mural na ścianie budynku Centrum Gemini Park autorstwa Leona Tarasewicza, który tworzy z przerwami od maja br., w hołdzie nieżyjącemu bielskiemu artyście Ignacemu Bieńkowi i jego mozaice na ścianie fabryki Welux. Centrum handlowe powstało bowiem w miejscu dawnej siedziby fabryki. Mural nawiązuje do konkretnego miejsca i tradycji miasta. Taki rodzaj twórczości, zakorzenionej w miejscu jej powstania, stał się domeną współczesnych śląskich murali. Podobne wrażenie można odnieść w stosunku do projektów powstałych podczas mysłowickiego OFF Festivalu Artura Rojka. Tegoroczny, zakończony w niedzielę 9 sierpnia, zaowocował pracą Agaty Bogackiej p.t." Serce", który na stałe wpisał się już w krajobraz przy ul. Mikołowskiej.

Agata Bogacka jest absolwentką Wydziału Grafiki Warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Działa jako graficzka, fotograf, malarka. Jest uważana za autorkę najbardziej szczerych wizji życia intymnego w polskiej sztuce współczesnej. "Serce" Bogackiej nawiązuje do cyklu rysunków pod tym samym tytułem. Cykl inspirowany złotym wisiorem, który nosiła na szyi jest próbą zapisu własnego odbicia na jego powierzchni.

Dwie poprzednie edycje festiwalu, czyli rok 2007 i 2008, związane są z powstaniem dzieł projektu Edwarda Dwurnika i Wilhelma Sasnala. Pierwszy z nich "Uśmiechnięte twarze" (2007) autorstwa Edwarda Dwurnika powstał przy okazji II edycji festiwalu i zdobi ścianę budynku w pobliżu aresztu przy ul. Krakowskiej 8. Edward Dwurnik urodził się w 1943 roku w Radzyminie, mieszka i pracuje w Warszawie. Jest wybitnym polskim malarzem i grafikiem. W latach 1963–1970 studiował malarstwo, rzeźbę i grafikę na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Nieprzewidywalny, kontrowersyjny i niepokorny. Niezmiennie budzi skrajne emocje, także w środowiskach twórczych. Od połowy lat 60-tych tworzy cykle obrazów, rysunków i akwarel, z których najwyżej cenione to: "Sportowcy" obrazujący ludzi w PRL-owskiej rzeczywistości, "Podróże autostopem", czyli charakterystyczne widoki miast z lotu ptaka, cykl upamiętniający ofiary stalinizmu zatytułowany "Droga na Wschód" oraz "Od czerwca do grudnia" poświęcony ofiarom stanu wojennego. Projektuje również monumentalne kompozycje przenoszone w sferę publiczną, jak chociażby wspomniany już mural pt. "Uśmiechnięte twarze".

Drugi z murali związanych z OFF Festivalem projektu Wilhelma Sasnala, jednego z najbardziej uznanych malarzy młodego pokolenia na świecie, pt. "My" widnieje na jednym z murów przy ul. Katowickiej.

Wilhelm Sasnal urodził się w roku 1972 w Tarnowie. Jest absolwentem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Studiował także architekturę na tamtejszej Politechnice. Jest członkiem i współzałożycielem nieistniejącej już "Grupy Ładnie", dla której charakterystyczny stał się styl malarski zwany "pop-banalizmem". Malarz, filmowiec, rysownik i twórca komiksów. W jego twórczości wyraźne są echa fascynacji dorobkiem Andrzeja Wróblewskiego. Nazywany jest wrażliwym krytykiem rzeczywistości przygląda się jej uważnie, być może nawet nieufnie. Jego sztuka jest osadzona w osobistym doświadczeniu, faktach, aktualnych lekturach. Na stałe mieszka i tworzy w rodzinnym Tarnowie.

Tekst: Małgorzata Bartoszek
Foto: Małgorzata Bartoszek



A. Bogacka, "Serce" , 2009



E. Dwurnik, "Uśmiechnięte twarze", 2007



W. Sasnal. "My", 2008



A. Bogacka, "Serce" , 2009



www.katowickimodernizm.pl






Zarząd Województwa Śląskiego ogłosił: Otwarty konkurs wniosków na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane w roku 2010 przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków. Szczegóły na:
www.silesia-region.pl














Copyright 2007 by INTER-LAN Piotr Gawlik © Odwiedziło nas już: 727066 osób
www.plusfakt.pl www.plusfakt.pl www.plusfakt.pl www.plusfakt.pl www.plusfakt.pl www.plusfakt.pl www.plusfakt.pl www.plusfakt.pl